Suriye’de Elektrik Fiyatlandırması Üzerine Analitik Bir Politika Notu
Özet:
Bu politika notu, Suriye’de elektrik faturalarındaki artış sorununu, ciddi ekonomik ve toplumsal kırılganlığın yaşandığı bir dönemde kamu hizmetleri için yerel kaynak yaratma çabalarıyla bağlantılı, tekrarlanabilir bir durum olarak ele almaktadır. Çalışma, elektrik tarifelerinin artırılmasına ilişkin kararın sorunsuz ve iyi yönetilmiş bir süreç içinde alınmadığını; aksine geniş sosyal ve siyasal etkileri olan birçok yapısal sorunu açığa çıkardığını ortaya koymaktadır. Kararın yeterli hazırlık ve anlamlı bir toplumsal istişare süreci olmaksızın alınması, ek yükler yaratmış ve itirazlara ile protestolara yol açmıştır.
Toplumsal tepkiler, temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan bir nüfusun, altyapı onarımının maliyetini üstlenmeye zorlanmasına yönelik meşru itirazları yansıtmaktadır. Bu durum, ekonomik çöküş, yaygın işsizlik, düşük ücretler ve son ücret artışlarını fiilen etkisizleştiren yüksek enflasyon koşulları altında daha da ağırlaşmaktadır. Karşılaştırmalı deneyimler, bu tür bağlamlarda devletin geçici olarak zararı üstlendiğini ve doğrudan tahsilata dayanmayan alternatif finansman yolları aradığını göstermektedir. Amaç, toplumsal istikrarı korumak ve özellikle günlük yaşam için vazgeçilmez olan temel hizmetler ve mallar alanında daha geniş çaplı çöküşleri önlemektir.
Çalışma, elektrik sektöründeki reformun yalnızca yerel gelir kaynağı olarak görülmemesi gerektiği, bunun yerine bütüncül bir geçiş dönemi yönetişimi süreci olarak ele alınması gerektiği sonucuna varmaktadır. Bu süreç; temel tüketimin korunmasını, sübvansiyonların adil biçimde yeniden tasarlanmasını, kademeli ve farklılaştırılmış fiyatlandırmayı ve şeffaflık ile toplumsal katılım yoluyla güvenin yeniden inşa edilmesini içermelidir. Ayrıca, altyapının onarılmasından birincil olarak devletin tüzel kişilik olarak sorumlu olduğu, toplumsal katkının ise ancak dikkatle tasarlanmış, kademeli ve katılımcı olması hâlinde—zorlayıcı değil—sosyal ve siyasal açıdan sürdürülebilir olacağı ve hükümet ile toplum arasındaki ilişkiyi güçlendireceği vurgulanmaktadır.
Raporun tamamını okumak için tıkla (Arapça)
مديرة الوحدة المجتعية في مركز الحوار السوري، بكالوريوس في الهندسة المدنية من جامعة دمشق، ماجستير في حماية اللاجئين والهجرة القسرية من جامعة لندن، باحثة مهتمة في قضايا المرأة والهجرة والمجتمع المدني
