\u201cBe\u015far Esad D\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc\u201d Suriye\u2019de siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fma s\u00fcrecinde en b\u00fcy\u00fck engellerden bir tanesiydi. Problem 2012 y\u0131l\u0131nda 1. Cenevre Bildirisi a\u00e7\u0131klan\u0131nca ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Toplant\u0131 bitiminde bildiriyi imzalayan \u00fclkeler bildirinin beyannamesinde anla\u015famam\u0131\u015ft\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bildirinin Esad\u2019\u0131n gelece\u011fi konusuna de\u011finmedi\u011fini s\u00f6ylerken, di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 bildirinin uygulanmas\u0131n\u0131n Esad\u2019\u0131n gitmesi ve Suriye gelece\u011finde hi\u00e7 rol\u00fcn\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n
\u00a0\u2018\u2019Esad\u2019\u0131n Kaderi\u2019\u2019 konusunun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden kar\u0131\u015f\u0131k bir ger\u00e7e\u011fin yans\u0131mas\u0131 olmas\u0131 \u00f6yle ki devletin merkezile\u015fmesi ile y\u00f6netim ve idare sistemiyle ba\u011flant\u0131l\u0131, Suriye devletinin alaca\u011f\u0131 halin jeopolitik, diplomatik ve askeri boyutlar\u0131n\u0131 ortaya koymas\u0131 ve rejimin ba\u011flant\u0131 kurmak istedi\u011fi co\u011frafi ve toplumsal eksenleri vurgulamas\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, Suriye Diyalog Merkezi, Stratejik G\u00f6zlemevi ile birlikte \u0130stanbul\u2019da 7 A\u011fustos 2017(15 Zilkade 1438) tarihinde \u2018\u2019Be\u015far Esad D\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc: Yeni Geli\u015fmeler ve Rejimin \u00c7\u00f6kmesine Etkileri\u2019\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda bir tart\u0131\u015fma sempozyumu ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n
Bu raporda, gerek ayn\u0131 konuda pozisyon belgesini sunan stratejik uzmanlar taraf\u0131ndan gerekse yorum yapan kat\u0131l\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan m\u00fcdahale yoluyla sempozyumun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi anlat\u0131lmakta, ortaya \u00e7\u0131kan ana ba\u015fl\u0131klar ve fikirler a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Rapor \u00fc\u00e7 tane eksenden olu\u015fmaktad\u0131r. Birincisi, strateji uzman\u0131 taraf\u0131ndan sunulan durum de\u011ferlendirme dosyas\u0131. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u015eam\u2019daki y\u00f6netimin jeopolitik boyutlar\u0131ndan bahsedildi akabinde rejimi rehabilite etmek i\u00e7in uluslararas\u0131 zeminde sarf edilen iki t\u00fcr \u00e7abadan s\u00f6z edildi. Birincisi, Esad\u2019\u0131n gitmesi konusunda uluslararas\u0131 tav\u0131rlar\u0131n gev\u015fek olmas\u0131, ikincisi ise rejimin sisteminin rehabilite edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131. Ek olarak bu denemelerin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n sebebinin rejimin t\u00fckenmi\u015f olup ordu, g\u00fcvenlik ve ekonomik alanlara h\u00e2kim olamamas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131. Ard\u0131ndan, Be\u015far Esad’\u0131n kaderini m\u00fczakere masas\u0131ndan bir dizi \u00f6nlem ve ara\u00e7 da dahil olmak \u00fczere giri\u015fim plan\u0131na ta\u015f\u0131yacak ulusal bir strateji \u00f6nerisi sunumu ile bitirildi.<\/p>\n
\u0130kinci eksen, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve \u00fc\u00e7 ana ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan yorumlar\u0131 i\u00e7ermektedir:<\/p>\n
Birincisi: Ba\u015far Esad d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fcn tan\u0131mlanmas\u0131. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn Esad\u2019\u0131n g\u00f6reviyle ilgili oldu\u011funu dile getirirken ikinci k\u0131sm\u0131 da problemin g\u00fcvenlik ve askeri boyutlar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131. Di\u011fer k\u0131sm\u0131 ise d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 ba\u011flam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak savundu.<\/p>\n
\u0130kincisi: Ba\u015far Esad d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fcn sebepleri. Burada da kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, devrim g\u00fc\u00e7lerinin rejime uygun bir alternatif bulamamas\u0131 nedeniyle d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn olu\u015ftu\u011funa inan\u0131rken, di\u011fer k\u0131sm\u0131 ise, d\u0131\u015f fakt\u00f6rler olarak b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 politikalar\u0131n bu konuda d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn daha da kar\u0131\u015f\u0131k olmas\u0131na sebebiyet verdi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc: Ba\u015far Esad d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar bu konuda, hem d\u00fc\u011f\u00fcmle u\u011fura\u015facak ara\u00e7lar ve genel metotlar\u0131 \u00f6nerdi, hem de d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc \u00e7\u00f6zecek bu ara\u00e7l ve \u00f6zel metotlar \u00fczerine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde konu\u015ftular.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son eksen, strateji uzmanlar\u0131n\u0131n s\u0131rayla belirtmi\u015f oldu\u011fu yorumlar\u0131n\u0131 ana hatlar\u0131yla \u00f6zetlemeye ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n