{"id":6408,"date":"2021-03-23T21:38:49","date_gmt":"2021-03-23T18:38:49","guid":{"rendered":"http:\/\/sydialogue.org\/?p=6408"},"modified":"2022-04-20T14:28:14","modified_gmt":"2022-04-20T11:28:14","slug":"ulusal-uzlasi-indeksi-besinci-baski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sydialogue.org\/tr\/ulusal-uzlasi-indeksi-besinci-baski\/","title":{"rendered":"Ulusal Uzla\u015f\u0131 \u0130ndeksi – Be\u015finci Bask\u0131"},"content":{"rendered":"

\u00d6zet:<\/strong><\/p>\n

Ulusal uzla\u015f\u0131 indeksi ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde metodolojisine dair bilgi i\u00e7ermektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde b\u00f6l\u00fcm devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7leriyle ilgili \u00f6zel bir k\u0131sm\u0131 ay\u0131rmaktad\u0131r. Askeri ve siyasi g\u00fc\u00e7lerden, siyasi faaliyete sahip halk organlar\u0131na kadar incelenen 38 grubun belirlenmesiyle ba\u015flayarak indeksin a\u015famalar\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r. \u0130ncelenen konu ve olaylara y\u00f6nelik politik tutumlar, inceleme metodolojisinin netle\u015ftirilmesi, tutumlar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilir bir dijital forma nas\u0131l d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclece\u011fi, \u00e7e\u015fitli g\u00fc\u00e7lerin tutumlar\u0131n\u0131 analiz etmek i\u00e7in kurallar\u0131n belirlenmesi, \u201cuzla\u015f\u0131\u201d ve \u201cayr\u0131\u015fma\u201d kriterlerinin tan\u0131mlanmas\u0131na kadar \u00e7e\u015fitli hususlar\u0131 ele almaktad\u0131r. T\u00fcm bu konular devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7lerinin tutumlar\u0131yla \u00a0ilgilidir.<\/p>\n

\u0130lk b\u00f6l\u00fcm, indeksin bu bask\u0131s\u0131na \u00f6zel olarak benimsenen yeni g\u00f6stergelerle ilgili metodolojinin bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor.\u00a0 Halk tabanlar\u0131n\u0131n 2020 y\u0131l\u0131n\u0131n en \u00f6nemli olaylar\u0131na kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131, -veriler “Google formu” ba\u011flant\u0131s\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla toplanm\u0131\u015ft\u0131r- ilgili ki\u015filerin \u00f6zelliklerinin belirlenmesi, halk gruplar\u0131n\u0131n fikirleri, ele al\u0131nacak olaylar\u0131n se\u00e7imi, devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7leri ile ilgili tutumlar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rma gibi konular incelenmi\u015ftir. \u00a0Bunda devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7leri i\u00e7in kullan\u0131lan ayn\u0131 dijital s\u0131n\u0131fland\u0131rma benimsenmi\u015ftir. Ki\u015finin ilgisizli\u011fi nedeniyle cevap vermemesine imkan veren alt\u0131nc\u0131 bir se\u00e7enek de eklenmi\u015ftir. 300 ki\u015fi anketi yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n aras\u0131nda erkeklerin oran\u0131 %83’t\u00fcr. Suriye i\u00e7inde ikamet edenlerin oran\u0131 yakla\u015f\u0131k %45’e ula\u015fm\u0131\u015f; \u00fcniversite ve y\u00fcksek lisans mezunu olanlar\u0131n oran\u0131 ise %66’d\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde, Suriye meselesiyle ilgili 2020 y\u0131l\u0131ndaki 59 olay hakk\u0131nda devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7leri aras\u0131ndaki mutabakat\/uzla\u015f\u0131 y\u00fczdeli\u011fini inceledik. Olaylar 13 grupta s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131. En \u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetlenebilir:<\/strong><\/p>\n

Esed rejiminin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerde halk hareketine ili\u015fkin tutum<\/strong>: S\u00fcveyda’daki g\u00f6steriler, devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda en \u00fcst d\u00fczeyde uzla\u015f\u0131 konusu olmu\u015ftur. Uzla\u015f\u0131 oran\u0131n\u0131n bu y\u00fczdesi Dera’daki protestolara kar\u015f\u0131 azalmaktad\u0131r. Kenaker’deki halk ayaklanmas\u0131 %3 oran\u0131yla en d\u00fc\u015f\u00fck uzla\u015f\u0131 oran\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. T\u00fcm g\u00fc\u00e7lerin bu olaylara kar\u015f\u0131 suskun kalma oran\u0131 ise %58 ile %97 aras\u0131nda de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n

Esed rejiminin parlamenter se\u00e7imlerine ve kontrol etti\u011fi b\u00f6lgelerdeki politikalar\u0131na ili\u015fkin tutum:<\/strong> Bu konuda suskunluk halinin, askeri g\u00fc\u00e7lerin ve siyasi faaliyete sahip halk organlar\u0131n\u0131n tutumlar\u0131nda h\u00e2kim oldu\u011fu kaydedilmi\u015ftir. Bu durum bizim i\u00e7in, gruplar\u0131n Esad rejiminin politikalar\u0131yla ilgilenmedi\u011fine dair bir kan\u0131tt\u0131r. Siyasi g\u00fc\u00e7lerin bu olaylarla ilgili kendi aralar\u0131nda genel bir fikir birli\u011fi g\u00f6sterdi\u011fine i\u015faret olarak da denilebilir.<\/p>\n

Halk tabanlar\u0131n\u0131n Suriye Sivil Savunmas\u0131’n\u0131n Esed rejimi’nin kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelerde \u00e7\u0131kan orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesine kat\u0131lma niyetinde oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamas\u0131na ili\u015fkin tutumu: giri\u015fim ile ilgili (tam ve gizli destek) y\u00fczdesi %63 olarak nispeten y\u00fcksekti. \u00a0Ayr\u0131\u015fma y\u00fczdesi (tam ve g\u00f6receli ret) %27 oran\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n

Esad rejimi ve destek\u00e7ilerine y\u00f6nelik uluslararas\u0131 kovu\u015fturmalara ili\u015fkin<\/strong> tutum:<\/strong> Kimyasal Silahlar\u0131 Yasaklama \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn Esad rejimini kimyasal silahlar\u0131 kullanmakla su\u00e7layan raporu %18 ile en y\u00fcksek uzla\u015f\u0131 (tam ve gizli destek) oran\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca halk tabanlar\u0131n\u0131n bu raporu a\u00e7\u0131k\u00e7a destekledi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. \u201cRaporu destekleme\u201d uzla\u015f\u0131 y\u00fczdesi %74’e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cRet\u201d konusundaki ayr\u0131\u015fma y\u00fczdesi 21’i ge\u00e7memi\u015ftir. Nitekim ret raporda belirtilen bilgilerle ilgili de\u011fildi. Aksine halk\u0131n Esad rejimi \u00fczerindeki etkisine olan g\u00fcvensizli\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Hollanda’n\u0131n Esad rejimine kar\u015f\u0131 Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131’nda dava a\u00e7ma te\u015febb\u00fcs\u00fcne gelince, uzla\u015f\u0131 y\u00fczdesi %5 oran\u0131ndayken suskunluk y\u00fczdesi ise %95’e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu ve Suriye Anayasa Komitesi’ndeki geli\u015fmelere ili\u015fkin tutumlar: <\/strong>Suriye Anayasa Komitesi, Suriye g\u00fc\u00e7leri aras\u0131nda halen bir s\u00fcrt\u00fc\u015fme ve anla\u015fmazl\u0131klar konusu olmaya devam etmektedir. Uzla\u015f\u0131 oran\u0131 %8 iken uzla\u015fmazl\u0131k oran\u0131 %5\u2019tir. Suskunluk oran\u0131 ise %87 idi. Ulusal Koalisyonun se\u00e7im komisyonunu kurmas\u0131yla ilgili olarak, %3’l\u00fck anla\u015fmazl\u0131k (tarafs\u0131zl\u0131k ve ret)\u00a0 kar\u015f\u0131s\u0131nda uzla\u015f\u0131 (ret) y\u00fczdesi %24 olmu\u015ftur.<\/p>\n

ABD’nin Suriye meselesine y\u00f6nelik politikas\u0131na ili\u015fkin tutum:<\/strong> ABD Sezar Yasas\u0131’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giri\u015fi, ald\u0131\u011f\u0131 %5 uzla\u015fmazl\u0131k (tarafs\u0131zl\u0131k ve ret) kar\u015f\u0131s\u0131nda %24 bir uzla\u015f\u0131 oran\u0131na ula\u015ft\u0131. Halk tabanlar\u0131n\u0131n bu olay kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumuna bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise %74 oran\u0131nda \u201cyasan\u0131n hayata ge\u00e7irilmesini destekleme\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmada uzla\u015f\u0131rken %21 oran\u0131nda uzla\u015fmazl\u0131k oran\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n

Rusya’n\u0131n Suriye meselesine y\u00f6nelik politikas\u0131na ili\u015fkin tutum<\/strong>: \u0130dlib’teki Rus-T\u00fcrk ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131, %95 suskunlu\u011fa kar\u015f\u0131 %5’lik bir uzla\u015f\u0131 (destek) oran\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k g\u00f6steren halk gruplar\u0131na ili\u015fkin rakamlar\u0131n g\u00f6sterdi\u011finin aksine (mutab\u0131k kal\u0131nan tutum %54 oran\u0131nda \u201cdestek\u201d ve %33 oran\u0131nda \u201cret\u201d uzla\u015fmazl\u0131k idi).<\/p>\n

\u0130ndeksi, halk gruplar\u0131n\u0131n, siyasi ve askeri g\u00fc\u00e7lerin ve halk organlar\u0131 aras\u0131ndaki uzla\u015f\u0131 ve uzla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 toplam oranlar\u0131yla sonu\u00e7land\u0131rd\u0131k. Ayr\u0131ca genel uzla\u015f\u0131 indeksi eklenmi\u015ftir. En belirgin sonu\u00e7lar \u015funlard\u0131:<\/strong><\/p>\n

Halk tabanlar\u0131n\u0131n genel g\u00f6stergelerine dair;<\/strong> Kimyasal Silahlar\u0131 Yasaklama \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn raporu konusunda y\u00fcksek bir mutabakat\/uzla\u015f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrk-Rus ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131 ve Sivil Savunma’n\u0131n Esed rejiminin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerde orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmeye kat\u0131lmaya haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamas\u0131 konular\u0131nda y\u00fcksek oranda uzla\u015fmazl\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Siyasi g\u00fc\u00e7lerin uzla\u015f\u0131 g\u00f6stergesine dair<\/strong>, Esed rejiminin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerdeki halk hareketi %24 ile en y\u00fcksek uzla\u015f\u0131 oran\u0131n\u0131 yakalad\u0131. Uzla\u015fmazl\u0131k oran\u0131 y\u00fczdesi ise siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndaki tutum ve Anayasa Komisyonu’ndaki geli\u015fmelere odaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Suskunluk, Esad rejimi ve destek\u00e7ilerine y\u00f6nelik uluslararas\u0131 kovu\u015fturmalar, Esad rejiminin kontrol alanlar\u0131nda ya\u015fanan olaylar silsilesi gibi baz\u0131 olaylarda g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Askeri g\u00fc\u00e7ler aras\u0131ndaki genel uzla\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesine dair:<\/strong> \u00a0Suriye meselesine ili\u015fkin askeri geli\u015fmelerde %40 ile en y\u00fcksek mutabakat\/uzla\u015f\u0131 oran\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Siyasi s\u00fcre\u00e7teki geli\u015fmelere ili\u015fkin tutum ve Anayasa Komisyonu’nun seyri ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00f6rt olayla ilgili olarak %100 y\u00fcksek bir suskunluk oran\u0131 kaydedilirken, bunlardan en \u00f6ne \u00e7\u0131kanlar\u0131 ise Anayasa Komisyonu’nun gidi\u015fat\u0131 olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca, askeri g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda herhangi bir uzla\u015fmazl\u0131k durumu kaydedilmemi\u015ftir.<\/p>\n

Siyasal faaliyet g\u00f6steren halk kitleleri g\u00f6stergelerine gelince, bu endekste incelenen olaylara kar\u015f\u0131 en \u00e7ok suskunluk g\u00f6steren taraf olmu\u015ftur.<\/p>\n

Genel uzla\u015f\u0131 indeksine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, g\u00f6stergeler, toplam suslunluk y\u00fczdesinin %90’a, uzla\u015f\u0131 y\u00fczdesinin %9’a ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, uzla\u015fmazl\u0131k y\u00fczdesinin ise sadece %1 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Giri\u015f:<\/strong><\/p>\n

2020 y\u0131l\u0131nda Suriye sahas\u0131, Suriye meselesini genel olarak etkileyen askeri, siyasi ve hukuki baz\u0131 olaylara sahne oldu.<\/p>\n

Suriye i\u00e7i siyaset d\u00fczeyinde; Esed rejiminin kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgeler, s\u00f6zde \u201cHalk Meclisi\u201d se\u00e7imlerinin yan\u0131 s\u0131ra S\u00fcveyda, Dera ve Kuneytra k\u0131rsal\u0131nda kayda de\u011fer bir halk hareketine sahne oldu. \u00a0Di\u011fer taraftan (Suriye Demokratik G\u00fc\u00e7leri) SDG’nin kontrol\u00fc alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerde K\u00fcrt Ulusal Konseyi ile Demokratik Birlik Partisi aras\u0131nda K\u00fcrt-K\u00fcrt m\u00fczakerelerinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gibi \u00f6nemli geli\u015fmeler ya\u015fand\u0131. Bunun yan\u0131nda K\u00fcrdistan \u0130\u015f\u00e7i Partisi’nin ideolojisini destekleyen \u00f6zel e\u011fitim m\u00fcfredat\u0131 dayatma giri\u015fimlerinden dolay\u0131 \u201cSDG\u201dye kar\u015f\u0131 bir halk ayaklanmas\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi SDG ve onun b\u00f6lgeyi y\u00f6netme bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 a\u015firetlerin \u00f6fkesi de y\u00fckselmi\u015ftir. Devrim ve muhalefet g\u00fc\u00e7lerinin kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelerde ve \u201cate\u015fkes\u201d b\u00f6lgelerinde en belirgin konu ise g\u00fcvensizlik, kaos, suikastlar -\u00f6zellikle ilk b\u00f6lgeleri hedef alan bombalamalar- olmu\u015ftur.<\/p>\n

Suriye meselesi ba\u015fka d\u00fczeylerde de farkl\u0131 geli\u015fmelere tan\u0131k oldu. \u00d6rne\u011fin askeri d\u00fczeyde, T\u00fcrkiye’nin Bahar Kalkan\u0131 Harek\u00e2t\u0131, Esed rejiminin Suriye’nin kuzeybat\u0131s\u0131ndaki operasyonlar\u0131n\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtmede ve sahada bir de\u011fi\u015fiklik meydana getirmede \u00f6nemli bir etkiye sahipti. Ayr\u0131ca \u015eam Lejyonu kamplar\u0131ndan biri Rus hava sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n hedefi oldu. Hukuki d\u00fczeyde en \u00f6ne \u00e7\u0131kan olay, Kimyasal Silahlar\u0131 Yasaklama \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn Esad rejimini kimyasal silah kullanmakla su\u00e7layan bir rapor yay\u0131nlamas\u0131 olmu\u015ftur. Siyasi d\u00fczeyde, Ulusal Koalisyonun \u201cSe\u00e7im Komisyonunu\u201d kurmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda Anayasa Komitesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc oturumlar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde, Suriye meslesi h\u00e2l\u00e2 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Rusya’n\u0131n izledi\u011fi politikalar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilmektedir. Bu politikalar ABD a\u00e7\u0131s\u0131ndan Sezar Yasas\u0131’n\u0131n etkinle\u015ftirilmesi ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi ve Rusya a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u0130dlib ile ilgili ate\u015fkes anla\u015fmas\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli geli\u015fmelerde tezah\u00fcr etmektedir.<\/p>\n

Ulusal uzla\u015f\u0131 indeksi, bir grup Suriyeli devrimci ve muhalif g\u00fcc\u00fcn 2020 y\u0131l\u0131 boyunca on \u00fc\u00e7 ana gruba ayr\u0131lan 59 konu ve olaya y\u00f6nelik tutumlar\u0131n\u0131 incelemektedir:<\/p>\n