T\u00fcrkiye resmi istatistiklerine g\u00f6re T\u00fcrkiye i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131ndaki kay\u0131tl\u0131 ve kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fc, toplam istihdam hacminin %2,9’unu olu\u015fturmaktad\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmam\u0131z, i\u015f piyasas\u0131na dahil olan kesimlerden biri olan, gen\u00e7lerin kald\u0131\u011f\u0131 bir yurdun sakinlerini inceleyerek bu Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn realitesini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/span><\/p>\n Sonu\u00e7lar, ara\u015ft\u0131rma konusu kesimin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 temel olarak resmi olmayan i\u015f piyasas\u0131na \u00f6zellikle end\u00fcstriyel at\u00f6lyelere, elbise ve ayakkab\u0131 at\u00f6lyelerine yo\u011funla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu kesim, Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yar\u0131dan fazlas\u0131n\u0131 kaps\u0131yor. Bu alanlar\u0131 in\u015faat sekt\u00f6r\u00fc, \u015firketler ve ticaret yerleri takip ediyor. Bunlardan sonra da serbest i\u015f a\u015fanlar\u0131 geliyor. Onu da yemek sekt\u00f6r\u00fc ve f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k izliyor. Geri kalan i\u015f g\u00fcc\u00fc kesimi de araba tamircili\u011fi, k\u00f6m\u00fcr ta\u015f\u0131ma ve satma, tar\u0131m, medya, e\u011fitim ve daha ba\u015fka i\u015f alanlar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck oranlarla da\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>\n Suriyeli \u00e7al\u0131\u015fanlar, i\u015f alan\u0131nda gerek T\u00fcrk gerekse Suriyeli i\u015f sahipleri taraf\u0131ndan istismar malzemesi olarak kullan\u0131lmaya maruz kalm\u0131\u015f durumda. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, incelenen gruptaki Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin %92’sinin g\u00fcnde 8 saatten fazla (haftal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma saati 45) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bunlar\u0131n %59’u, fazla mesaiyle paralel olan bir maddi kar\u015f\u0131l\u0131k veya makul izin s\u00fcresi ya da yasal haklar\u0131n\u0131 almadan, haftada 65 saatten fazla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/span><\/p>\n Uzun ve \u00e7etin \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n %75’i asgari \u00fccret olan 2.825 TL’nin alt\u0131nda maa\u015f al\u0131yor. Bunlardan %50’si ayl\u0131k ortalama 1500-2500 TL (175-300 dolar) aras\u0131nda maa\u015f al\u0131rken %25’i 2.500 liradan fazla maa\u015f al\u0131yor ve maa\u015f oranlar\u0131 uzun \u00e7al\u0131\u015fma saatleriyle e\u015f de\u011ferde de\u011fil. Ancak bazen ileri d\u00fczeyde dil becerilerine sahip olmak daha y\u00fcksek maa\u015f alma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yasal durumuna bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, incelen kesimin %90\u2019\u0131n\u0131n d\u00fczensiz \u015fekilde ve resmi bir \u00e7al\u0131\u015fma izni olmadan \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. \u00dcstelik %85\u2019inin bu \u00e7al\u0131\u015fma iznini almas\u0131na kanuni bir engel de yok. Bunun temel sebebi i\u015f sahiplerinin \u00fcretim maliyetini d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in sosyal sigorta \u00f6demesi yapmaktan ka\u00e7mas\u0131 ve ihmalkarl\u0131k etmeleridir.<\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye i\u015f piyasas\u0131ndaki Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin do\u011fas\u0131 hakk\u0131nda, T\u00fcrkiye i\u015f piyasas\u0131na kat\u0131lan ve incelenen kesimdeki Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn gen\u00e7 bir i\u015f g\u00fcc\u00fc kesimi oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu kesimin %87’si 18 ile 30 ya\u015f aras\u0131ndaki ya\u015f grubuna ait. Bu i\u015f\u00e7iler \u00f6zellikle de k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f grubundakiler d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim d\u00fczeyine sahip. Ancak bu kesim toplam Suriyelilerin %20\u2019lik bir kesimini olu\u015fturan ve gere\u011finden fazla nitelikli olan \u00fcniversite derecesinde lisans sahibi fakat uzmanl\u0131k alanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ve d\u00fc\u015f\u00fck kapasiteli i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan kimseler de i\u00e7eriyor. Potansiyellerini tam olarak kullanmamalar\u0131n\u0131n ve kendi alanlar\u0131nda istihdam edilmemelerinin bir sonucu olarak \u00e7ifte kayba sebep oluyor bu durum. Bir kay\u0131p da T\u00fcrkiye ekonomisine oluyor. \u0130\u015f sahas\u0131nda iki defa cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f oluyorlar. Birincisi \u00e7al\u0131\u015fma izni alamayarak ikincisi de sertifikalar\u0131 kabul edilmeyerek ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7al\u0131\u015fan Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin \u00e7o\u011fu, maa\u015flar\u0131 asgari \u00fccretin alt\u0131nda olmas\u0131na ra\u011fmen, maa\u015flar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ayl\u0131k olarak Suriye i\u00e7indeki ailelerine yolluyor. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n inceledi\u011fi kesimin %85’inin maa\u015flar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ailelerine aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n %65’inin de bu transferleri s\u00fcrekli ve tekrarlayarak yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye pazar\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131, Suriyeli i\u015f\u00e7ilerin al\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fma \u015feklini de\u011fi\u015ftirmi\u015f bulunuyor. Bu i\u015f\u00e7ilik daha uzun s\u00fcren ve daha az istikrarl\u0131 bir \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131, s\u0131\u011f\u0131nma ko\u015fullar\u0131n\u0131n bir sonucu olarak ailelerinin ge\u00e7imini sa\u011flamaya itilen ya da kocalar\u0131n\u0131n makul bir gelir elde etmesine yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in \u015fartlar\u0131n zorlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131da kad\u0131n\u0131 da kaps\u0131yor. \u0130\u015f piyasas\u0131 gen\u00e7 kesimi ve k\u00fc\u00e7\u00fckleri daha b\u00fcy\u00fck oranda etkilemi\u015f ve bu kesimler bir\u00e7ok nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de iyi bir e\u011fitim alma ve \u00fcniversitelerini tamamlama f\u0131rsat\u0131n\u0131 ellerinden ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f bulunuyor.<\/span><\/p>\n Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fc, daha \u00f6nce deneyim sahibi olan geni\u015f bir kesimi de i\u00e7ermesine ra\u011fmen bu kesim daha \u00f6nceki deneyimlerini T\u00fcrkiye i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131na aktaramam\u0131\u015ft\u0131r. Suriyeli \u00e7al\u0131\u015fanlar belirli meslek kal\u0131plar\u0131na odaklan\u0131yor. %7\u2019yi ge\u00e7meyen ve y\u00fcksek kabiliyet gerektiren i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fan d\u00fc\u015f\u00fck bir oran var olmas\u0131na ra\u011fmen Suriyelilerin \u00e7o\u011fu d\u00fc\u015f\u00fck ya da orta seviye kabiliyetteki i\u015f alanlar\u0131nda da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir. D\u00fc\u015f\u00fck beceri gerektiren i\u015f sekt\u00f6rlerindeki bu yo\u011funla\u015fma, h\u0131zl\u0131 entegrasyon \u015fanslar\u0131n\u0131 ve bir\u00e7ok sosyal hizmetin devam eden t\u00fckenmesini engelleme etkisine sahip. Yava\u015f entegrasyonun da Suriyelilerin yoksul mahallelerde toplanmas\u0131na ve gelecekte bir sosyal \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n patlak vermesine yol a\u00e7mas\u0131 bekleniyor.<\/span><\/p>\n Bir di\u011fer yandan, Suriyeli i\u015f g\u00fcc\u00fc d\u00fc\u015f\u00fck maa\u015flar ve i\u015f\u00e7ilerin gayr\u0131 resmilik durumu gibi nedenlerle k\u00e2rlar\u0131 art\u0131rarak kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrkiye i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131 etkiledi. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye’nin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu ekonomik krizin t\u0131rmanmas\u0131 ve Korona salg\u0131n\u0131 sonucunda da yans\u0131malar\u0131n\u0131n artmas\u0131 ile bir\u00e7ok ekonomik sekt\u00f6re destek sa\u011flay\u0131p katk\u0131da bulundu.<\/span><\/p>\n \u00d6te yandan Suriyelilerin kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 sekt\u00f6rlerde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu gelirlerini etkiledi. \u00d6yle ki bu kurumun sosyal g\u00fcvenlik gelirlerinde y\u0131ll\u0131k kayb\u0131n\u0131n 7 milyar lira oldu\u011fu tahmin ediliyor. Ayn\u0131 zamanda, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti, ge\u00e7ici koruma sistemine mensup Suriyeli m\u00fcltecilere sa\u011fl\u0131k hizmeti sunman\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fc de \u00fcstlendi.<\/span><\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/e8nd7pn44jx.exactdn.com\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/en-722x1024.jpg?strip=all\")
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"